Jouw werkgever wil om bedrijfseconomische redenen werknemers ontslaan. Gaat het om minimaal twintig werknemers, die binnen drie maanden ontslagen worden? Dan kan er sprake zijn van een collectief ontslag. In de Wet Melding Collectief Ontslag (WMCO) staan de wettelijke regels, waaraan een collectief ontslag moet voldoen. Bij een collectief ontslag wordt er in veel gevallen een sociaal plan opgemaakt. Dit is een collectieve regeling, die beschrijft hoe een reorganisatie gaat verlopen en wat er geregeld is voor de werknemers die hun baan verliezen. Een sociaal plan is niet wettelijk verplicht, maar is wel in veel cao’s verplicht gesteld.

Wie bepaalt de inhoud van een sociaal plan?

In het algemeen bevat een sociaal plan bij collectief ontslag bepalingen over:

  • de herplaatsing van ‘boventallige’ werknemers
  • de ontslagvolgorde
  • de (eventuele) afvloeiingsregelingen
  • de (eventuele) voortzetting van pensioenopbouw na ontslag
  • een (eventueel) outplacementbureau

Een werkgever kan zelf een sociaal plan opmaken, al dan niet met de hulp van de ondernemingsraad. Dit wordt een eenzijdig sociaal plan genoemd, wat niet bepalend is voor een rechter. Een rechter kan eenvoudig afwijken van een eenzijdig sociaal plan. De werkgever stelt vaak in samenwerking met de vakbond het sociale plan op. De rechter zal niet gauw van een plan afwijken wat samen met de vakbond is overeengekomen.

Wie is gebonden aan een opgesteld sociaal plan?

Een sociaal plan dat overeengekomen is met de vakbond, is in principe bindend voor werkgever en werknemer. Bij een eenzijdig opgesteld plan is de individuele werknemer niet zonder meer aan dit plan gebonden. Als het sociaal plan wordt overeengekomen met de vakbonden kan het de status van collectieve arbeidsovereenkomst (cao) hebben.

Transitievergoeding of ontslagvergoeding

Het kan voorkomen dat je als werknemer met de werkgever in conflict komt over de uitleg van het sociaal plan. In een dergelijke situatie biedt de kantonrechter uitsluitsel. De kantonrechter kan beslissen dat je als werknemer recht hebt op een hogere transitievergoeding of ontslagvergoeding, dan de ontslagvergoeding die je zou krijgen volgens het sociaal plan.

Tip: Het is belangrijk dat je geen afstand doet van je recht om meer te vorderen dan in het sociaal plan vermeld staat. De ontslagvergoeding die vermeld staat moet je zien als een redelijke ondergrens.

Ook bij een sociaal plan is het aan te raden om een gespecialiseerde ontslag jurist om advies te vragen. In specifieke gevallen kan het zijn dat je recht hebt op een hogere ontslagvergoeding!

Het sociale plan en de vakbond

Bij grote werkgevers worden vakbonden vaak betrokken bij het opstellen van het sociaal plan. Zeker wanneer veel werknemers lid zijn van de vakbond. Het sociaal plan krijgt meer autoriteit wanneer het met een vakbond is opgesteld. Daarnaast loopt de werkgever minder risico dat werknemers naar de kantonrechter stappen. Vakbonden gaan voor een zo goed mogelijke oplossing voor de werknemer. Zij zullen daarom flink onderhandelen met de werkgever. Vaak zit de werkgever met een bepaalde tijdsdruk waardoor de vakbond een goede onderhandelingspositie heeft. Zodra het sociaal plan is uitonderhandeld, wordt het voorgelegd aan de leden. Het sociaal plan geldt overigens in de meeste gevallen ook voor niet vakbondsleden en kan eventueel een CAO-status krijgen.

Vergoeding juridische kosten

In veel gevallen is er in het sociaal plan een vergoeding voor juridische kosten opgenomen. Dit houdt in dat je als werknemer jouw voorstel mag laten nakijken door een jurist of advocaat en dat de kosten hiervan tot op zekere hoogte worden betaald door de werkgever. Maak hier altijd gebruik van. Vaak valt er meer uit te onderhandelen dan je denkt. Wil je hierover contact met een goede jurist of advocaat? Neem dan gerust contact met ons op. Wij helpen je graag vrijblijvend verder.